અધ્યાય ૧ | શ્લોક ૨૭
🕉️ ગ્રંથ સંદર્ભ
શ્રીમદ ભગવદ ગીતા
સ્વજનોને સામે જોઈ લીધા પછી હવે અર્જુનના મનની સ્થિતિ શરીર પર પ્રગટ થવા લાગે છે. આ શ્લોકમાં વિષાદના લક્ષણો દેખાય છે.
🔱 શ્લોક (મૂળ સંસ્કૃત)
तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः
सर्वान् बन्धूनवस्थितान् ।
कृपया परयाऽऽविष्टो
विषीदन्निदमब्रवीत् ॥२७॥
🌼 ગુજરાતી અનુવાદ
આ રીતે પોતાના બધા સંબંધીઓને
યુદ્ધ માટે ઊભેલા જોઈને,
કુન્તીપુત્ર અર્જુન
ઘેરી કરુણાથી ભરાઈ ગયો
અને શોકગ્રસ્ત બનીને આ રીતે બોલવા લાગ્યો.
🧠 સમજૂતી (ભાવાર્થ)
આ શ્લોક ગીતા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
અહીં પહેલી વાર અર્જુન બોલવાનું શરૂ કરે છે,
અને ગીતા સંવાદનો દ્વાર ખુલ્લો થાય છે.
મુખ્ય શબ્દો ધ્યાનમાં લેવા જેવા છે:
-
કૃપયા પરયા આવિષ્ટઃ → અતિ કરુણાથી વ્યાપી ગયો
-
વિષીદન્ → શોકમાં ડૂબી ગયો
અર્જુન કોઈ ભયથી નહીં,
પરંતુ કરુણાથી તૂટી પડ્યો છે.
આ બતાવે છે કે તેની સંવેદના
ખરી માનવતા પરથી જન્મી છે.
ગીતા કોઈ અહંકારથી નહીં,
પરંતુ કરુણાથી જન્મે છે—
આ જ તેનું સૌંદર્ય છે.
👤 માનવ જીવન સાથે જોડાણ
આ શ્લોક આપણને ખૂબ ઊંડો માનસિક પાઠ શીખવે છે:
-
જીવનમાં જ્યારે લાગણીઓ છલકાય,
ત્યારે મન અશાંત બને છે -
કરુણા એક ગુણ છે,
પરંતુ જ્યારે તે
વિવેક વગર આવે,
ત્યારે નિર્ણયશક્તિ કમજોર બને છે -
ભાવનાત્મક સંકટ
ઘણી વખત જ્ઞાન તરફનું દ્વાર ખોલે છે
👉 અર્જુનનો વિષાદ
નબળાઈ નથી,
પરંતુ ગીતા જન્મવાની ભૂમિકા છે.
🌟 આજનો જીવન મંત્ર
“કરુણા સુંદર છે,
પરંતુ વિવેક વગર તે માર્ગ ભૂલાવી શકે છે.”
🪔 સારાંશ
-
અર્જુન સ્વજનોને જોઈને ઘેરી કરુણામાં ડૂબી જાય છે
-
વિષાદ યોગ સંપૂર્ણ રીતે પ્રગટ થાય છે
-
ગીતા સંવાદની શરૂઆત અહીંથી થાય છે
-
માનવ દુઃખ જ જ્ઞાન તરફનું પ્રથમ પગલું છે
